Je bent hier:

Het leven van een uitsteller

We kennen het allemaal, uitstelgedrag! Wat gaat er toch om in het hoofd van een uitsteller? Werken de hersenen toch anders dan bij een niet uitsteller? Ik als expert op het gebied van uitstellen zal een kijkje in het brein van een uitsteller geven en uitleggen aan jullie niet uitstellers (of juist lotgenoten) wat er in mijn hoofd gebeurd. Waardoor ontstaat uitstelgedrag?

Op de middelbare school wist ik het altijd te presteren om al mijn huiswerk op te sparen om vervolgens op de dag van de deadline de wekker te zetten. Rond 06.00 uur zat ik achter een bureautje met schemerlampje zachtjes te blokken om vervolgens met veel genoegen een voldoende te halen. Overdag kon ik alles uitstellen en plezier maken en ik accepteerde dat ik een paar uurtjes minder slaap had. Dit werkte nu eenmaal goed voor mij.

Na een paar jaar dit volgehouden te hebben waren de eindexamens ineens daar. Ik wist dat in de ochtend om 6:00 uur starten met leren geen optie was en heb een leerschema gemaakt. Door het maken van mijn 10- weekse planning voelde ik mijzelf al gemotiveerd. Elke dag zou ik 2 uur inplannen om te leren en te herhalen. Hoe moeilijk kan het zijn, zelfs de grootste uitsteller ziet toch wel het belang in van een eindexamen? 

Drie weken later had ik echter nog niets gedaan en restte slechts zeven weken tot de examens. Geen probleem, ik pas het schema aan. De komende zeven weken ga ik dagelijks 2,5 uur blokken, ik heb echt ontzettend veel motivatie, toch? 

Helaas… wederom zijn drie weken voorbij en heb ik bijna geen tijd geïnvesteerd. Wat ik wel veel heb gedaan? Voetballen en feestjes. Ik ben er weer ingetrapt. Het is ochtend, de zon schijnt en ik kom uit mijn bed. Terwijl ik onder de douche sta realiseer ik mij dat het nog maar twee weken zijn voordat de examens beginnen, ik begin deze deadline te voelen. De druk die ik vanbinnen voel neemt toe en toe en dan is het moment daar, ik begin met leren!

"Ik ben er zeker van. Ik ben een uitsteller!"

Non-stop stampen, mindset op 100 en gaan! Oneindig lange dagen! Uiteindelijk maak ik al mijn examens. De uitslag, ik word gebeld en wat denk je… mijn mentor geeft aan dat ik de beste van de klas ben met de resultaten! 

Nee, natuurlijk niet. Ik heb alle vakken gehaald, het zijn voldoendes, maar een prachtige cijferlijst is het niet te noemen. Pas later ben ik gaan nadenken wat ik voor cijfers had kunnen halen indien ik op tijd met leren was begonnen. Ik kom tot de enige echte conclusie waar ik zeker van ben, ik ben een uitsteller

Uitstelgedrag kennen wij allemaal en het fascineert mij enorm. Enerzijds weet je hoe belangrijk iets voor je is of zal kunnen worden, maar aan die andere kant heb je genoeg redenen om er nog niet concreet aan te beginnen.

Rationale keuzes:

Iedereen heeft keuze mogelijkheden, jouw hersenen helpen jou hierbij. De uiteindelijke keuze die je maakt is gebaseerd op een rationele, logische afweging van de verschillende opties. Deze stem zorgt er voor dat jij de goede keuzes op de goede momenten maakt. Resultaat, jou brein zal jou voorbereiden op toekomstige life-events zoals een examen, geboorte enzovoorts. Je bereid je voor omdat je weet dat je een event zoals een eindexamen leren op het laatste moment niet mogelijk is. Fijn zo’n stem…

De stem van plezier:

Bij mij en alle andere uitstellers is er helaas nog een tweede stem aanwezig. Waar de eerste staat voor de rationele keuzes, heeft deze stem de controle over direct plezier! En ook deze stem heeft invloed, heel veel invloed. Hoe? 

Deze blog schrijf ik vandaag omdat ik mij hier gisterenavond niet toe kon zetten. Ik begon met schrijven omdat het voor mij de rationele keuze is. Ik heb een deadline en wil dit verhaal op tijd online zetten. Toch nam de stem met direct plezier het over in mijn hoofd en nam controle over de doelgerichte stem. Ja, het lezen op wikipedia over giraffen was veel interessanter en ik eindigde met filmpjes op YouTube met de slechtste audities wereldwijd. En die blog, die was dus nog niet af…

Waar zorgt deze stem van plezier voor? Het stemmetje over ‘direct geluk’ denkt maar aan twee dingen. Makkelijk en leuk! Meer niet. Deze stem zal je in tegenstelling tot de ‘rationele keuzemaker’ niets vertellen over het verleden of de toekomst. Toegegeven het is natuurlijk belangrijk om direct geluk in je leven toe te passen, denk hierbij aan het genieten van je welverdiende vrije tijd. Op dit soort momenten overlappen deze twee stemmen. Het is immers ook een rationele keuze om met de tijd direct plezier te maken.

Helaas is het er in het leven van een uitsteller niet altijd een goede balans tussen de twee stemmen en zullen er soms (meestal) belangrijke dingen blijven liggen. Lees wel, je baalt hier achteraf echt wel van. 

Hallo paniek!

Gelukkig is er ook een derde stem in je brein en deze stem is de reddende engel van iedere uitsteller. De naam van de derde stem: Paniek! Vrees niet direct, de paniekstem is vooral in ruste, maar treed op wanneer er een deadline nadert. Je kent het wel. Paniek omdat je tot het besef komt dat je teveel plezier hebt gemaakt en te weinig hebt geleerd of gedaan.

Gelukkig voor ons uitstellers is de stem die je het directe plezier influistert doodsbang voor paniek. Ga jezelf maar eens te rade. Je stelt iets uit, en nog iets verder, en nog iets, je hebt immers leukere dingen te doen en dan opeens... Paniek! Je stopt met alle leuke dingen en gaat je opeens 100% inzetten om je doel te behalen. Wat een held, die paniek. Door dit fenomeen kan je zoals ik iedere deadline halen, waaronder het schrijven en publiceren van deze blog. Toegegeven, het is allemaal niet optimaal, maar het werkt. Blog online, deadline gehaald. Dank u, Paniekmonster.

Wat als er geen deadline is en je toch uitstelgedrag vertoond. Dan heb je een probleem omdat het paniekmonster enkel gewekt zal worden door deadlines, zoals bij mij die ochtend onder de douche twee weken voor de eindexamens. Als je ambities hebt om te ondernemen, te sporten of vrienden te maken heb je simpelweg geen deadline. Wanneer je hier niet hard aan gaat werken zal er niets gebeuren, in ieder geval geen paniekmonster die je vertelt dat je een deadline moet halen en moet kiezen voor de rationele keuzes.

"Toeschouwer van je eigen leven"

Je wordt dan toeschouwer van je eigen leven. Uitstel is afstel geworden en je bent ineens jaren ouder zonder je dromen te hebben waargemaakt. De stemmen die dan vooral tegen je zullen fluisteren zijn spijt en frustratie. Geloof mij, die wil je niet in je hoofd hebben zitten.

Mijn conclusie voor vandaag is dan ook dat je zeker plezier moet blijven maken. Maak hier tijd voor. Verlies echter niet je doelen uit het oog. Blijf luisteren naar die stem waardoor je gevaagd wordt rationeel na te denken. Zorg dat het paniekmonster niet vaak langs hoeft te komen en leef in harmonie met je deadlines. Je zult betere prestaties leveren wanneer je dingen gaat plannen en uitspreiden.

Ik hoop dat jullie wat aan mijn blog hebben gehad. Laat een reactie hieronder achter en deel jouw tips. Ik zal een kalender maken voor jullie, maar eerst zak ik onderuit op de bank met Netflix…toch? ;-) 

Groetjes van je mede uitsteller!

PS: hier kun je de levenskalender vinden!